Impact van La Colosa

Impact van La Colosa

Een project van dergelijke enorme schaal impliceert ook een enorme impact op ecologisch en sociaal vlak.

Ecologische impact

Het dossier ‘La colosa: a death foretold’ maakt een prognose van de impact van het dumpen van afvalgesteente, van de Tailings Storage Facility, van de waterconsumptie en de elektriciteitsconsumptie van de geplande open-pit mijn.

Het dumpen van afval gesteente: De auteurs stellen dat het waarschijnlijk is dat de mijn over haar gehele levensduur 100 miljoen ton afvalgesteente zal voortbrengen. Niet alleen gaat het hier over een heel groot volume afvalgesteente dat ergens anders gedumpt moet worden. Veel problematischer is nog dat dit afvalgesteente omwille van de hoge graad metalen die het bevat, zal leiden tot de vervuiling van oppervlakte en grondwater (‘acid mine drainage’). Deze vervuiling zal ook na het sluiten van de mijn aanwezig blijven.

De Tailings Storage Facility (of tailings dam): De topografie laat niet toe om de Tailings Storage Facility aan de open-pit mijn te bouwen, maar zou gebouwd worden in vlakker gebied zo’n 100 km van Cajamarca. De Tailings Storage Facility van het La Colosa project dreigt de grootste ter wereld te worden. Volgens de cijfers van het bedrijf zou de dam een capaciteit hebben van 1420 miljoen ton en een hoogte van 250 meter. De dam vormt een erg belangrijke bedreiging voor de lokale bevolking. De ratio van problemen en fouten aan zo’n dam zijn wereldwijd erg hoog. Omdat de hoogte van de dam zo uitzonderlijk is, lijken de mogelijke risico’s alleen maar reëler.

Paramos en waterconsumptie: De paramos zijn een uniek ecosysteem van planten in de noordelijke Andes dat voorkomt in de bergen net onder de sneeuwgrens. De paramos zijn zo waardevol omdat ze als een opslagplaats van water fungeren die de bevochtiging en de vruchtbaarheid van de lager gelegen gebieden garandeert. 50 hectare van het La Colosa project vallen binnen paramos gebied. Op basis van de presentaties die AGA geeft aan haar investeerders blijkt dat AGA boringen heeft uitgevoerd in het gebied waar de paramos starten. Recent (2016) verbood het Colombiaanse Hooggerechtshof echter wel alle mijnactiviteiten in de hooglanden (= páramos). Volgens het hof brengt het winnen van olie en goud in de hooglanden te veel schade toe aan het ecosysteem, dat essentieel is voor de watervoorziening van lager gelegen steden, zoals Bogotá.

La Colosa betekent ook een bedreiging voor de hoeveelheid beschikbaar water voor consumptie en landbouw aangezien mijnbouw zeer water-intensief is. Er wordt voorspeld dat er onder invloed van klimaatverandering watertekorten zullen zijn in het departement Tolima. Het La Colosa-project zou dit alleen maar verergeren.

Elektriciteitsverbruik: Er wordt verwacht dat het elektriciteitsverbruik van de geplande mijn groter zou zijn dan het verbruik van alle inwoners van het departement Tolima. Het lijkt er sterk op dat de enorme hydrologische projecten die in heel Colombia en ook in Tolima worden geopend dan ook voornamelijk bedoeld zijn om projecten zoals La Colosa van elektriciteit te voorzien. Die hydrologische projecten hebben op hun beurt een enorm impact op de natuurlijke ecosystemen.

Vandaag voelen de inwoners van Cajamarca de impact van het mijnbouwbedrijf al in het dagelijkse leven. De werkgelegenheid die het bedrijf creëert en de projecten die het bedrijf uitvoert onder het mom van ‘corporate social responsibility’ verdelen de lokale gemeenschap. Zij die directe steun ontvangen van het bedrijf worden ook verwacht om het bedrijf te steunen. De laatste jaren is er een sterke tweespalt in de samenleving ontstaan tussen zij die vóór en zij die tegen de mijn zijn. Op het lokale politieke niveau beschouwt 9 van de 11 gemeenteraadseden de mijn als onafwendbaar.

Hoewel het La Colosa project zich nog steeds in de exploratiefase bevindt, heeft de aanwezigheid van het mijnbouwbedrijf al een grote impact op de sociale en economische situatie in Cajamarca. Een voorbeeld daarvan is de huurprijs in Cajamarca, die door de komst van grootschalige projecten in de buurt (waaronder het geplande La Colosa project) vervijfvoudigd is. Bovendien willen huiseigenaars liefst verhuren aan arbeiders die van buiten Cajamarca komen in plaats van aan families met kinderen en alleenstaande moeders (Colombia solidarity project, 88). Ook de prijs van voedsel is gestegen.

Sociaal verzet

Sinds het mijnbouwbedrijf haar ambities om het La Colosa project te bouwen openbaar maakte in 2007, is de lokale bevolking zich gaan verenigen. Mensen komen op straat om te protesteren tegen de komst van de mijn, stellen de onregelmatigheden van het bedrijf aan de kaak en verdedigen alternatieve visies voor de regio. In Cajamarca ontstonden verschillende organisaties: het jongerencollectief COSAJUCA, een organisatie die eco-toerisme in de regio promoot als een alternatief ontwikkelingsproject voor de regio, verschillende landbouworganisaties die kleinschalige landbouw voorstaan (b.v. Apacra en UCAT). In 2010 ontstond ook het Comité Ambiental en Defensa de la Vida die verschillende organisaties, burgerinitiatieven, collectieven, milieugroepen, studenten, academici en onafhankelijke burgers verenigt. Dit comité is sindsdien alleen sterker geworden en heeft geleid tot de oprichting van nieuwe comités in verschillende gemeentes. Ook belangrijk is de academische betrokkenheid via de bewegingen die ontstaan zijn binnen de Universiteit van Tolima en de UniQuindio.

Sinds 2009 hebben burgers en sociale bewegingen op verschillende manieren protest aangetekend tegen de komst van de mijn: via een openbare hoorzitting, een juridische claim in de vorm van een groepsvordering tegen de milieu- en mijnautoriteiten van de Colombiaanse staat, via een hele reeks grote protestmarsen die de ‘Marchas Carnivales’ worden genoemd, door middel van publieke debatten, dorpsvergaderingen en lokale referenda. Ook op het politieke niveau zijn er stemmen die vragen om het opgeven van de mijnbouwconcessies, zoals de burgemeester van Ibagué en enkele parlementairen die zichtbaarheid gaven aan de case in het parlement.

Eén van de belangrijke gebeurtenissen in de reeks protest-acties was het lokale referendum van Piedras in juli 2013, waar de vraag gesteld werd of het bedrijf toestemming moest krijgen voor haar mijnbouwactiviteiten in de gemeente. 99% stemde tégen de aanwezigheid van het bedrijf op het territorium. Het was de eerste keer dat er een lokaal referendum gehouden werd over mijnbouw-activiteit en het kreeg veel nationale media-aandacht. Echter, hoewel het referendum een wettelijk bindend mechanisme is binnen de Colombiaanse grondwet, werd door het Colombiaanse gerechtshof de wettelijkheid waarin het referendum was uitgevoerd in twijfel getrokken.

In 2016 planden de lokale bewegingen uit Cajamarca ook zo’n lokaal referendum te organiseren in de hoop het project verder te vertragen en uiteindelijk tegen te houden. Uiteindelijk kwam dat referendum er op 26 maart 2017.