CATAPA werkt rond twee cases in Honduras: de San Martin-mijn van het Canadese bedrijf Goldcorp (Canada) in Valle de Siría en de San Andrés-mijn van het Canadese bedrijf Yamana Gold in Santa Rosa de Copán.

In de eerste case (San Martin) is het dichtbijgelegen dorpje, San Ignacio, grotendeels ontvolkt. De bevolking is weggetrokken naar de steden of de V.S. Er is een aanzienlijke toename van malaria en diarree. Ook het dodenaantal en gevallen van corruptie lopen op.

In de tweede case (San Andres) woedt het protest in alle hevigheid. Mijnwerkers staken en boeren blokkeren de wegen naar en van de mijnen, syndicaten controleren de mijn. Dorpelingen die zich uiten tegen de aanwezigheid van de mijn worden gemarginaliseerd. Er zijn meer dan 150 vaststellingen gebeurd van zware metalen in het bloed van de omwonenden.

In beide cases zorgt de aanwezigheid van mijnbouw door de explosies voor gebarsten muren in de huizen, verbruiken de mijnen gigantische hoeveelheden water en berokkenen ze schade aan de fauna en flora. Er is ook gevaar voor de volksgezondheid: mensen krijgen huidaandoeningen, ademhalingsproblemen, haaruitval, hoge hoeveelheden zware metalen in het bloed.

Een ander probleem met mijnbouw is het gebruik van cyanide. Grote hoeveelheden van het hoog toxische goedje cyanide worden gebruikt en kunnen in de omgeving terecht komen bij een lek, zoals gebeurde in San Andres in januari 2003 en maart 2009. Dit bracht zeer ingrijpende gevolgen voor het ecosysteem met zich mee: een hoog sterftecijfer van vogels en vissen in de rivieren¹.

In Honduras is het erg moeilijk om nationaal juridische acties te ondernemen, omdat het land weinig reglementering kent op vlak van mijnbouw. Dat is voor een groot deel het gevolg van internationale maatregelen en de orkaan Mitch. Om de ravage die deze orkaan in 1998 had aangericht zo snel mogelijk te herstellen, creëerde de overheid een nog gunstiger klimaat voor buitenlandse bedrijven met nauwelijks reglementering op ecologische vlak: het milieu, waterverbruik, houtkap,… en op economisch vlak: geen beperking in het aantal concessies, weinig belasting op export. Voor verdere actie zullen we gebruik maken van internationale verdragen. In Honduras, ijveen onze partners ondertussen verder voor een nieuwe mijnbouwwet.

De Honduraswerkgroep bevindt zich nog in de opstartfase. In 2010 willen we de situatie beter leren kennen en een stevige basis uitbouwen in samenwerking met onze partner in het Zuiden: ASONOG. Thesisstudenten zijn daarom erg welkom. We voorzien een Centraal-Amerikadag in het voorjaar en een publicatie waarin de mijnbouwproblematiek geschetst wordt. Ook werken we aan de voorbereiding van een internationale monitoringscomissie voor Honduras en Guatemala. Hierbij kunnen we alle hulp gebruiken.

¹ Het bewijsmateriaal ging echter verloren doordat men niet over erkende en niet-corrupte labo’s beschikte en een diepvries om de stalen in te bewaren.