Griekenland

Skouries is een kleine plaats in de provincie Halkidiki in het noorden van Griekenland. Dit schiereiland wordt wel eens het geheime paradijs van Griekenland genoemd. De wilde natuur, rijke biodiversiteit en mix aan bergen, bossen, zee en strand maken van dit gebied één van de meest toeristische plaatsen van Griekenland. De mensen in deze regio zijn bijna allemaal afhankelijk van toerisme, visserij, imkerij en/of landbouw. Dat maakt deze regio zo gevoelig voor de komst van grootschalige mijnbouwactiviteiten.

Voorgeschiedenis

Al decennia lang proberen mijnbedrijven de toestemming te krijgen om de mineralen (vooral goud en koper) in de grond van Halkidiki te delven. Volgens een schatting zou dit zo’n 15,5 miljard euro kunnen opbrengen. Deze ontginning is echter onverzoenbaar met de huidige activiteiten in de regio. Toeristen worden jaarlijks aangetrokken door de uitzonderlijke ecosystemen (met enkele van de laatste oerbossen van Europa) met hun, zuivere lucht, uitgestrekte stranden, idyllische rivieren... Daarnaast zijn visserij en landbouw de grootste bronnen van inkomsten voor deze regio.  Dit werd benadrukt door de Griekse Hoge Raad, die tien jaar geleden besloot dat de economische opbrengst niet opweegt tegen de ecologische impact die mijnbouw met zich zou meebrengen; o.a. luchtvervuiling, zure drainage, het verdwijnen en vervuilen van grondwater, rivieren en zee, en het toenemen van de concentratie van zware metalen in de voedselketen.

Deze uitspraak zorgde ongeveer een decennium voor stilte rond de mijnbouwmogelijkheden in Halkidiki. In 2009 sloeg de economische crisis toe, in Griekenland zwaarder dan elders. Een combinatie van een hoge werkloosheid en een Griekse minister van milieu die wanhopig was om aan Europa te bewijzen dat hij buitenlandse investeerders kon aantrekken, zorgden ervoor dat het mijnbouwdebat weer werd geopend. Het ontginnen van 380 miljoen ton erts in de komende 25 jaar moet het land uit de crisis krijgen. In 2011 kocht het Canadese bedrijf Eldorado Gold 95% van de aandelen over van European Gold Field, voor zo’n 1,8 miljard euro.

Huidige situatie

Hellas Gold, een dochtermaatschappij van Eldorado, ontwikkelt vandaag een grote open pit goud- en kopermijn in het midden van een heuvel die tot hiertoe volledig bedekt was door ongerept oerbos. Er werd al zo’n 180 hectaren waardevol bos gekapt om zo plaats te maken voor de mijn, een verwerkingsbedrijf en twee grote residudammen. De Halkidiki-mijn zou er, samen met een mijn in Thrace, voor zorgen dat Griekenland de grootste goudproducent in Europa wordt.

Nu heeft Hellas Gold hun plannen op pauze gezet, dit doordat ze niet akkoord zijn met de houding van de Griekse regering tegenover het project. Dit is sinds de nieuwe linkse regering aan de macht is. Het ministerie van Energie en Milieu zou de uitgifte van de vergunningen en licenties blokkeren, die Hellas Gold nodig heeft om het project uit te voeren. Eldorado Gold heeft al 300 miljoen Amerikaanse dollar geïnvesteerd in dit project. Ook hun ander project op Halkidiki, het Olympias-project, zullen ze in maart 2016 ook stopzetten, indien ze tegen dan de vergunningen niet binnen hebben.

Hellas Gold is dus nog steeds op zoek naar de goedkeuring van de regering, maar door het verzet van milieugroeperingen krijgen ze die niet. Deze groeperingen opperen terecht dat de mijnbouwprojecten op Chalkidiki het toerisme en het milieu zullen schaden.

Daarbovenop heeft de regering in 2015 eerder verkregen vergunningen terug ingetrokken. Eldorado Gold zit dus momenteel gevangen in een juridische strijd om deze arresten ten val te brengen. De CEO van het bedrijf is gefrustreerd en zegt dat Skouries een politiek speeltje van Griekenland aan het worden is. Eldorado Gold is één van de grootste buitenlandse investeerders van Griekenland, maar of ze dit nog lang zullen blijven is maar de vraag. Hun geduld geraakt stilletjes aan op. Dan zou Eldorado Gold ook hun projecten in Thracië stilleggen.

De beslissing om die projecten stil te leggen heeft het bedrijf genomen, omdat ze niet bereid zijn door te gaan zolang er geen duidelijke weg vooruit is voor de projecten, en zolang de Griekse regering geen constructieve houding gaat aannemen. 

Paul Wright, de CEO van Eldorado Gold, claimt dat er per project minstens 500 banen zullen verloren gaan, wanneer ze die zullen stilleggen. De nieuwe linkse regering mag volgens hem Skouries niet gebruiken als een politiek spel, want daar beschuldigd hij hen van. Beijgevolg zijn er naast de protesten tegen de mijnen, helaas ook nog pro-mijn protesten, tegen de beslissing van de regering.

Bekijk hier ook de video installatie 'Restless Minds' over de Halkidiki case in Noord-Griekenland.

Een update over deze case en met name de invloed van het CETA-akkoord leest u hier.